Tag Archief van: ACM

ALLES NAAR ÉÉN HAND — BEHALVE DE REKENING

Drie gelijktijdige transacties herstructureren de Nederlandse autoschadebranche

De markt die u dacht te kennen, bestaat niet meer

Stel dat u morgen een aanrijding heeft.
U belt uw verzekeraar. Die verwijst u door naar een schadeherstelbedrijf. Het schadeherstelbedrijf repareert uw auto. U rijdt weg.

Wat u niet ziet: nog vóór uw telefoontje is in belangrijke mate bepaald welk schadeherstelbedrijf uw auto mag repareren.
Dat schadeherstelbedrijf heeft reeds vóór de schade een exclusieve afnameverplichting gesloten met een specifieke verfproducent.
Die verfproducent bevindt zich ondertussen in een aangekondigd fusietraject met zijn grootste concurrent.
En de brancheorganisatie die geacht wordt namens schadeherstelbedrijven te onderhandelen, verkoopt gelijktijdig haar verzekeringsactiviteiten aan diezelfde verzekeraar.

Dit zijn geen vermoedens.
Dit zijn publiek aangekondigde, gedocumenteerde en parallel lopende transacties, die gezamenlijk de structuur van de Nederlandse autoschadebranche fundamenteel wijzigen — zonder directe betrokkenheid van de eindgebruiker of de onafhankelijke ondernemer.

Drie transacties – één samenhangend systeem

Deal 1: Concentratie aan de leverancierszijde (verfproducenten)

Op 18 november 2025 kondigden AkzoNobel en Axalta Coating Systems een all‑stock merger of equals aan.

  • Enterprise value: circa USD 25 miljard
  • Gecombineerde omzet: circa USD 17 miljard
  • Verwachte afronding: eind 2026 / begin 2027
  • Notering na afronding: uitsluitend NYSE (Amsterdamse notering verdwijnt)

In het automotive refinish‑segment komen na afronding onder één economische eigendomsgroep onder meer de volgende merken samen:

AkzoNobel

  • Sikkens
  • Lesonal
  • Wanda
  • Dynacoat

Axalta

  • Cromax
  • Spies Hecker
  • Standox
  • Syrox

De transactie is onderworpen aan mededingingsgoedkeuring in circa 30 jurisdicties.

  • De Europese Commissie (EC)heeft een voorlopige melding ontvangen
  • De UK Competition and Markets Authority (CMA) startte in april 2026 een formeel vooronderzoek

Bronnen: AkzoNobel/Axalta joint press release 18 november 2025; SEC Form 425.

Deal 2: Verticale machtsconcentratie (verzekeraar ↔ brancheverzekeraar)

Op 8 januari 2026 kondigde ASR Nederland N.V. de overname aan van 100% van de verzekeringsactiviteiten van Bovemij, voor €185 miljoen.

Bovemij is historisch de brancheverzekeraar van BOVAG, belangenbehartiger van ruim 8.000 ondernemers in de mobiliteitsbranche, waaronder duizenden schadeherstelbedrijven.

De transactie vereist goedkeuring van:

  • ACM
  • DNB

Verwachte afronding: tweede helft 2026.

Bron: ASR/Bovemij persbericht 8 januari 2026.

Deal 3: Consolidatie aan de uitvoeringszijde (netwerken & dealerholdings)

Parallel hieraan vindt versnelde consolidatie plaats binnen:

  • Schadeherstelnetwerken
  • Dealerholdings
  • Captive schadestructuren

Voorbeelden (niet uitputtend):

  • Century Schadeherstel stapte begin 2026 over van Schadenet naar A.A.S.
  • Louwman nam per 1 januari 2025 Van Alphen Autoschades Tilburg over
  • Broekhuis nam in maart 2025 Van Markus Autoschade over
  • De Zweedse Werksta‑groep nam Den Elzen Autoschade over

Wie spuit met welke verf — de structuur achter het volume

Schadenet — >120 vestigingen

  • Exclusief verfbinding met Axalta (Spies Hecker / Cromax)
  • Vijfjarig contract getekend 14 december 2023
  • Levering van Irus Mix volautomatische mengsystemen, waarmee verfverbruik per vestiging wordt geregistreerd

De historische verbondenheid tussen Schadenet en Axalta gaat verder dan contractuele exclusiviteit:

Metalak → Strak & Stralend → Schadenet (1989) → Axalta‑overname Metalak (2015) → voorgenomen fusie‑entiteit.

Van Mossel Automotive Group exploiteert meerdere vestigingen als Schadenet Van Mossel, publiek verifieerbaar via schadenet.nl.

Bronnen: Axalta/Metalak persbericht 9 januari 2024; Schadegarant 30 jaar terugblik; Schadenet.nl.

ABS Autoherstel — >80 vestigingen

  • Primair lakmerk: Sikkens (AkzoNobel) via Acoat Selected
  • Secondary supplier: Glasurit (BASF)

Na fusie valt Sikkens onder dezelfde economische eigendomsgroep als Cromax, Spies Hecker en Standox.

A.A.S. — ca. 100 bedrijven

  • Circa 80% werkt met DuPont Refinish‑producten
  • DuPont Performance Coatings bestaat sinds 2013 niet meer als zelfstandig bedrijf
    → overgenomen door Carlyle → Axalta

A.A.S.-leden die menen met een onafhankelijk merk te werken, werken feitelijk binnen de Axalta‑structuur.

Overige holdings (selectie)

  • Hedin Automotive — Spies Hecker (Axalta)
  • Emil Frey Schadeservice — Glasurit (BASF)
  • Louwman / Broekhuis — gemengde structuren

Lakgroeperingen voor onafhankelijke bedrijven

Voor toegang tot structureel verzekeraars‑ en leasemaatschappijenvolume is aansluiting bij een erkend lak‑/kwaliteitsprogramma noodzakelijk.

LakgroeperingMerkStructuur na fusie
Acoat SelectedSikkensFusie‑entiteit
Colours UnlimitedSpies HeckerFusie‑entiteit
Five StarCromaxFusie‑entiteit
RepaNetStandoxFusie‑entiteit
Ratio PartnersGlasurit (BASF)Enige overblijvende alternatieve structuur

Economisch bezien resteert hiermee geen volwaardige concurrerende marktstructuur, maar feitelijk één dominante eigendomsgroep met één beperkt alternatief.

Faillissementen als signaal uit het systeem

Schadenet Bathoorn — 3 december 2025

  • Familiebedrijf sinds 1968
  • VOF → privé‑aansprakelijkheid
  • Doorstart: ABS Boekhorst Bathoorn Roden

Schadenet Van Gestel — 21 januari 2026

  • Vier vestigingen, 64 werknemers
  • Grootste faillissement sinds CARe (2017)

De curator verklaarde publiekelijk:

“De grote leasemaatschappijen en verzekeraars trekken te veel aan de touwtjes in de branche.”

Dit betreft een verklaring van een door de rechtbank aangestelde functionaris in openbare insolventieprocedures F.02/26/14 en F.02/26/16.

Structurele tweedeling binnen netwerken

Dealer‑gelieerde schadebedrijven beschikken over:

  • Captive werk
  • Bovemij‑gerelateerde instroom
  • Gezondere werkmix

Onafhankelijke ondernemers dragen het restrisico, tegen tarieven die binnen dezelfde netwerken door dealers zelf niet worden geaccepteerd.

Historische systeemvorming

Sinds de jaren ’80 koppelen verfproducenten verfafname aan volumesturing.
Investeringen in inrichting en apparatuur worden verstrekt in ruil voor exclusieve afname.
Wie niet participeert, verliest toegang tot georganiseerd volume.

Deze structuur vormt de basis onder het huidige netwerk‑ en contractmodel.

Ik heb hierover een formeel signaal ingediend bij de ACM inzake de mededingingsstructuur in de autoschadebranche. Over de inhoud daarvan doe ik op dit moment geen mededelingen.

De fusie in breder perspectief

Axalta als financieel platform

Axalta is ontstaan uit private‑equity herstructurering (Carlyle Group) en kent geen organische opbouw als verfproducent.

Beursnotering

Na afronding van de fusie verhuist het primaire governance‑zwaartepunt naar de NYSE, buiten het directe bereik van Nederlandse corporate‑governancekaders.

Cevian Capital als nieuwe variabele

  • 22 augustus 2025 — instap 3,02%
  • Maart 2026 — belang opgebouwd tot 10,15%
  • April 2026 — benoeming Robert Schuchna in Supervisory Board

Cevian staat bekend om actieve druk op kostenstructuur, portfolio‑afbouw en rendement.

Voor de Europese fusietoets is relevant welke verwachtingen de grootste aandeelhouder heeft over de benutting van marktmacht in het refinish‑segment.

Ik trek geen conclusies die ik niet kan onderbouwen.
Ik stel wel de vraag die toezichthouders behoren te stellen.

ASR & Bovemij — aan beide zijden van de tafel

Na afronding:

  • ASR bepaalt herstelnetwerken en tarieven
  • ASR participeert in Stichting Schadegarant
  • ASR bezit de brancheverzekeraar van diezelfde schadebedrijven

Of deze cumulatie mededingings‑ en governance‑risico’s oplevert, wordt thans beoordeeld door ACM en DNB.

Actielijnen

  1. Zienswijze Europese Commissie — open voor derden
  2. Europese bodyshop‑coalitie (reeds formeel bezwaar ingediend)
  3. Parlementaire aandacht (EZK — beursnotering & governance)
  4. Documentatie (anoniem): i.sommeling@jijbepaalt.nl

Een aanzienlijk deel van de schadevergoeding verdwijnt vóórdat de reparatie begint, via onzichtbare ketenafspraken.
Nu consolideert ook de leverancierszijde.

De vraag is niet of de positie van schadeherstelbedrijven verzwakt.
De vraag is alleen

of er nog wordt ingegrepen voordat het systeem feitelijk gesloten is.

Irene Sommeling
Ombudsvrouw Schadeherstel
Oprichter JIJBEPAALT.nl
Mail i.sommeling@jijbepaalt.nl

BOVAG VERKOOPT BOVEMIJ AAN A.S.R.: EEN WEEK NA START DNB-TOEZICHT

Strategische zet of gedwongen ommekeer? De verkoop van Bovemij aan a.s.r. roept vragen op over de rol van BOVAG als belangenbehartiger

Op 8 januari 2026, exact één week na de herstart van het DNB-groepstoezicht op Bovemij Group, kondigen BOVAG en a.s.r. een ingrijpende deal aan: a.s.r. neemt alle verzekeringsactiviteiten van Bovemij over voor € 185 miljoen. De timing is opvallend.
De vraag is: was dit een strategische keuze of een gedwongen ommekeer?

DEAL IN VOGELVLUCHT
De feiten zijn helder: a.s.r. betaalt € 185 miljoen voor 100 % van de verzekerings-activiteiten van Bovemij, met een premievolume van circa € 400 miljoen (2024).
BOVAG en a.s.r. gaan samen verder in een joint venture voor distributie (beide 50 % aandeelhouder), waarbij de merknamen Bovemij en ENRA behouden blijven. BOVAG neemt RDC, Autotrust en viaBOVAG volledig over. De verwachte afronding: tweede helft 2026, na goedkeuring van ACM, DNB, AFM en de ondernemingsraden.

Christianne van der Wal, algemeen voorzitter BOVAG, noemt het “een belangrijke stap voor de mobiliteitsbranche” en spreekt over “het bundelen van kennis en krachten”.
Jos Baeten, CEO a.s.r., spreekt van “een mooie transactie die past binnen onze groei-strategie”.

Beide partijen framen de deal als een vooruitstrevende samenwerking. Maar de context vertelt een ander verhaal.

DE CONTEXT: VAN COMPLIANCE-CRISIS TOT GEDWONGEN GROEPSTOEZICHT
Om deze verkoop te begrijpen, moet je terug naar 2018. In december van dat jaar heeft DNB het groepstoezicht op Bovemij Group opgeheven omdat het relatieve belang van de verzekeringsactiviteiten was afgenomen. Alleen de verzekeraar Schadeverzekering-Maatschappij Bovemij bleef onder solo-toezicht staan.

Wat volgde was een turbulente periode. In 2019 kwam aan het licht dat Bovemij in de periode 2014-2019 compliance regels had geschonden. Een intern onderzoek, geïnitieerd door de Raad van Commissarissen na een interne melding, bevestigde dit. De AFM concludeerde na onderzoek dat er inderdaad compliance regels waren overtreden in de periode 2015-2019 en kondigde in april 2022 een boete van € 2 miljoen aan. Ook DNB concludeerde dat compliance-regels waren geschonden tussen 2014-2018.

De RvC initieerde in 2019 ingrijpende verbetermaatregelen: volledige vernieuwing van de Raad van Bestuur, aparte Raden van Commissarissen, versterking van sleutelfuncties en verbeterde checks and balances. DNB bevestigde dat deze maatregelen in opzet voldoende waren.

Maar de financiële druk nam toe. De halfjaarcijfers over 2025 toonden een winst van slechts € 0,4 miljoen, tegenover € 8,3 miljoen een jaar eerder, een daling van 95 %.
De combined ratio kwam uit op 100 %, en de schadelast in de WA-portefeuille liep verder op.

En toen, per 1 januari 2026, keerde het DNB-groepstoezicht terug. Precies één week later wordt de deal met a.s.r. aangekondigd.

DE VRAAG: TOEVAL OF NOODZAAK?
De timing roept vragen op. Groepstoezicht brengt strengere kapitaaleisen, meer transparantie in financiële stromen en beperkte strategische wendbaarheid. Voor een verzekeraar onder financiële druk, met een compliance-verleden en een solvabiliteits-ratio van 144 % (solide, maar met weinig buffer), is dat een uitdaging.

BOVAG heeft eerder geprobeerd Bovemij te verkopen, in 2024 strandde een verkooppoging. Nu, met het DNB-groepstoezicht als nieuwe realiteit, lukt het wel.
Dat roept de vraag op: was deze verkoop strategisch of onvermijdelijk?

Van der Wal zegt: “De mobiliteitsmarkt verandert snel en dat zorgt voor een groeiende vraag naar gespecialiseerde verzekeringsoplossingen.” Dat klinkt vooruitstrevend, maar kan ook worden gelezen als: “We konden het niet meer alleen.”

DE ROL VAN BOVAG: BELANGENBEHARTIGER OF AANDEELHOUDER?
Wat deze casus bijzonder maakt, is de rol van BOVAG zelf. De brancheorganisatie bezat tot deze deal 88 % van de aandelen in Bovemij Group, een constructie die fundamentele vragen opriep over belangenverstrengeling.

Maar het wordt nóg complexer: a.s.r. is sinds 2018 één van de vijf bestuurders van Stichting Schadegarant, de inkooporganisatie die namens verzekeraars bepaalt welke schadeherstellers mogen werken, tegen welke tarieven, en onder welke voorwaarden. De andere bestuurders zijn Nationale-Nederlanden, Goudse Schadeverzekeringen, MS Amlin Insurance en Ansvar Verzekeringsmaatschappij.

Dit creëert een web van belangenverstrengeling dat veel verder gaat dan op het eerste gezicht zichtbaar is: a.s.r. bepaalt als bestuurder van Schadegarant welke BOVAG-leden (schadeherstellers) mogen werken en tegen welke voorwaarden. Tegelijkertijd wordt a.s.r. nu via de joint venture partner van BOVAG, die juist die leden moet beschermen tegenover ….. Schadegarant. Waar a.s.r. bestuurder van is.

De spanning zat (en zit) op vier niveaus:

  1. Belangenbehartiging vs. aandeelhoudersbelang
    Als belangenbehartiger hoort BOVAG de belangen van álle leden te dienen, ook tegenover verzekeraars. Maar als je 88% van een verzekeraar bezit, ben je die verzekeraar. Hoe hard kun je dan onderhandelen als je eigen balans ervan afhangt?
  2. Financiële druk en bestuursdruk
    Als Bovemij financieel onder druk staat, voelt BOVAG dat direct. Dat kan leiden tot beslissingen die goed zijn voor de verzekeraar, maar niet per se voor alle leden.
  3. Transparantie en checks & balances
    De vraag is hoe kritisch BOVAG haar eigen verzekeraar heeft kunnen monitoren. De compliance-schendingen vonden plaats terwijl BOVAG grootaandeelhouder was.
  4. De Schadegarant-cirkel
    a.s.r. is bestuurder van Stichting Schadegarant, die bepaalt welke schadeherstellers mogen werken en tegen welke condities. BOVAG-leden (schadeherstellers, autoruit- en caravanbedrijven) zijn afhankelijk van Schadegarant voor opdrachten. Nu wordt BOVAG 50 % eigenaar van een joint venture met a.s.r. Dat betekent: BOVAG moet leden verdedigen tegenover een organisatie (Schadegarant) waar hun nieuwe partner (a.s.r.) bestuurder van is. Hoe onafhankelijk kan die belangenbehartiging dan zijn?

Met de verkoop aan a.s.r. wordt BOVAG wél 50% aandeelhouder in de distributie-joint venture, maar dat is een fundamenteel andere positie dan 88% eigenaar van de volledige verzekeraar zijn.

WAT BETEKENT DIT VOOR SCHADEHERSTELLERS?

Voor BOVAG-leden in de schadeherstelketen, autoruit- en caravan-sector zijn er vijf cruciale aandachtspunten:

  1. Continuïteit en voorwaarden
    BOVAG en a.s.r. zeggen dat er “voorlopig niets verandert aan bestaande contracten”. Maar wat gebeurt er ná de overgang? a.s.r. is een grote, commerciële verzekeraar met andere belangen dan een branche-verzekeraar. Zullen tarieven, dekkingen en voorwaarden hetzelfde blijven?
  2. Onafhankelijke belangenbehartiging
    Nu BOVAG niet langer grootaandeelhouder is van de volledige verzekeraar, zou de belangenbehartiging onafhankelijker moeten worden. Maar met 50% in de distributie-joint venture blijft er een financieel belang. Schadeherstellers zouden BOVAG scherp moeten houden: wordt er nu echt onafhankelijk onderhandeld, of blijft er druk om a.s.r. te ontzien?
  3. De Schadegarant-paradox
    Dit is misschien wel het meest problematische punt: a.s.r. is bestuurder van Stichting Schadegarant, de organisatie die bepaalt welke schadeherstellers mogen werken voor de grote verzekeraars en tegen welke tarieven, voorwaarden. BOVAG-leden zijn voor een groot deel van hun omzet afhankelijk van Schadegarant. Nu wordt BOVAG partner van a.s.r. in een joint venture. De vraag is: hoe hard kan BOVAG onderhandelen met Schadegarant over betere voorwaarden voor leden, als één van de bestuurders daarvan (a.s.r.) tegelijkertijd je 50 % partner is? Dat is als onderhandelen met je eigen werkgever over je salaris.
  4. RDC, Autotrust en viaBOVAG
    Deze blijven volledig bij BOVAG. Dat is positief voor continuïteit van dienstverlening. Maar de vraag is: hoe worden deze bedrijven gefinancierd nu de verzekeraar (en haar premiestroom) naar a.s.r. gaat? Dat bepaalt mede de toekomst van deze diensten.
  5. Wat als het niet goed gaat met a.s.r.?
    a.s.r. is financieel veel groter dan Bovemij, maar als een grote speler in de verzekeringsmarkt politieke of strategische keuzes maakt die slecht uitpakken voor de mobiliteitsbranche, heeft BOVAG nu minder invloed. Bij 88 % eigendom kon BOVAG sturen; bij 50 % distributie én afhankelijkheid van Schadegarant (waar a.s.r. bestuurder van is) is dat een heel andere machtspositie.

DE ONDERLIGGENDE VRAAG: WAS DEZE CONSTRUCTIE OOIT HOUDBAAR?

De verkoop van Bovemij aan a.s.r. is wellicht het beste bewijs dat de oorspronkelijke constructie, een brancheorganisatie die 88 % van een verzekeraar bezit, niet meer van deze tijd was. De combinatie van compliance-issues, financiële druk, DNB-toezicht en belangenverstrengeling maakte de situatie onhoudbaar.

Het is geen ramp. Integendeel: het kan een gezonde professionalisering zijn. a.s.r. brengt kapitaal, expertise en schaalvoordelen. BOVAG kan zich weer focussen op wat een brancheorganisatie hoort te doen: onafhankelijk de belangen van haar leden behartigen.

Maar de vraag blijft: waarom is dit niet eerder gebeurd? En belangrijker: hoe gaat BOVAG haar rol als belangenbehartiger nu invullen, nu ze geen grootaandeelhouder meer is van de verzekeraar, maar nog wel 50 % eigenaar van de distributie?

CONCLUSIE

De verkoop van Bovemij aan a.s.r. is op papier een “strategische samenwerking”. Maar de context, DNB-toezicht, compliance-crisis, financiële druk, mislukte verkoop in 2024, suggereert dat dit meer een gedwongen ommekeer is dan een vrijwillige keuze.

Voor schadeherstellers, autoruitbedrijven en caravanbedrijven is het essentieel om BOVAG scherp te houden: wordt de belangenbehartiging nu echt onafhankelijk, of blijft er financiële druk vanuit de joint venture met a.s.r.? En hoe hard kan BOVAG nog onderhandelen met Schadegarant, nu één van de bestuurders daarvan (a.s.r.) tegelijkertijd 50 % partner is?

De komende maanden zullen dat uitwijzen. Eén ding is zeker: de tijd dat een brancheorganisatie ook een verzekeraar kon zijn, is voorbij. De vraag is nu: wat wordt BOVAG zonder Bovemij, maar mét a.s.r. als partner?!